Akciğer Kanseri
Prof. Dr. M. Teoman Yanmaz: Akciğer Kanseri
Sigara kullanımının en önemli faktörlerden biri olduğu akciğer kanseri, kanserle ilişkili ölümler arasında ilk sırada yer almaktadır. Ancak, erken evrede tespit edildiğinde hastalığın tedavi edilme şansı önemli ölçüde artmaktadır.
Akciğer kanseri, normal akciğer dokusundaki hücrelerin ihtiyacın ötesinde ve kontrolsüz bir şekilde çoğalması sonucu oluşan bir kitle (tümör) meydana getirmesiyle başlar. Bu kitle önce bulunduğu ortamda büyür, ilerleyen aşamalarda ise dolaşım yoluyla çevre dokulara veya uzak organlara (karaciğer, kemikler, beyin vb.) yayılır ve hasara yol açar.Akciğer kanseri oldukça yaygın bir kanser türüdür. Tüm kanserlerin %12-16’sından, kanserle ilişkili ölümlerin ise %17-28’inden sorumludur. Ayrıca, hem erkeklerde hem de kadınlarda kanser kaynaklı ölümler arasında ilk sırada yer almaktadır.
Belirtiler
Artan Öksürük
Akciğer kanserinin ilk belirtileri arasında yer alan öksürük, genellikle başka nedenlere bağlı olduğu düşünülerek ihmal edilir. Ancak, iki haftadan uzun süren, giderek şiddetlenen ve nedeni belirlenemeyen öksürük, akciğer kanserinin en önemli göstergelerinden biridir. Ayrıca, balgamda kan görülmesi veya balgam renginin koyu kahverengiye dönüşmesi de dikkat edilmesi gereken belirtilerdendir.
Göğüs Ağrısı
Farklı nedenlerle ortaya çıkabilen göğüs ağrısı, akciğer kanserinin ana belirtileri arasındadır. Eğer göğüs ağrısı derin nefes alırken, öksürürken veya gülerken artıyorsa, vakit kaybetmeden bir doktora başvurulmalıdır.
Nefes Darlığı
Akciğer kanseri olan hastalarda nefes darlığı ve hırıltılı solunum görülebilir. Özellikle nefes almada güçlük ve günlük aktivitelerde çabuk yorulma gibi durumlar erken tanı açısından önemlidir.
İştahsızlık ve Kilo Kaybı
Özellikle sigara içen bireylerde, açıklanamayan iştahsızlık ve kilo kaybı varsa, bir doktora başvurulmalıdır. Ani kilo kaybı akciğer kanserinin önemli belirtileri arasındadır.
Ses Kısıklığı ve Yutma Güçlüğü
Soğuk algınlığı gibi nedenler olmaksızın gelişen ses kısıklığı ve yutma güçlüğü, akciğer kanserinin belirtileri arasında yer alabilir. Bu durumlarda doktora başvurmak ve ayrıntılı değerlendirme yaptırmak önemlidir.
Halsizlik
Demir eksikliği anemisi, stres veya yoğun iş temposu gibi pek çok farklı nedene bağlı olabilen halsizlik, akciğer kanserinin de yaygın belirtilerinden biridir. Günlük yaşamı olumsuz etkileyen ve nefes darlığı ile birlikte görülen halsizlik vakalarında akciğer taraması ihmal edilmemelidir.
Parmaklarda Çomaklaşma
Parmak uçlarındaki yumuşak dokunun şişmesi ve yuvarlaklaşması (çomaklaşma) genellikle farklı hastalıklara bağlı olarak gelişir. Ancak, hızlı ve ağrılı şekilde ortaya çıkan çomaklaşma akciğer kanserinin bir belirtisi olabilir.
Vücut Ağrıları
Sırt ve omuz ağrıları, özellikle masa başında çalışan bireyler tarafından kötü duruş ve uzun süreli bilgisayar kullanımı gibi nedenlere bağlanabilir. Ancak, akciğer kanseri yayılım gösterdiğinde sırt, omuz, kürek kemiği, kol ve bacak ağrıları veya beyne yayılmışsa şiddetli baş ağrıları görülebilir. Boyunda ve köprücük kemiğinin üzerindeki lenf bezlerinin büyümesi özellikle akciğer kanseri açısından önemli bir bulgudur.
Sık Tekrarlayan Enfeksiyonlar
Bronşit, zatürre gibi solunum yolu enfeksiyonlarının sık sık tekrarlaması ve tam olarak iyileşmemesi de akciğer kanserinin belirtileri arasında yer alır. Özellikle 15 yıl boyunca günde bir paket sigara içenler veya sigarayı bırakalı 15 yıldan az olan kişilerin yılda bir kez taramadan geçmesi önerilir.
Bilimsel araştırmalar, 55-74 yaş aralığında ve uzun süre sigara içmiş bireylerde düşük doz akciğer tomografisi ile akciğer kanserinin erken teşhis edilebileceğini göstermektedir.
Erken evrede teşhis edilen akciğer kanserlerinde başarı oranı %80-90’a kadar çıkmaktadır.
Akciğer Kanseri Riskini Azaltma
- Sigara, puro, pipo (tütün) kullanımından kaçınmak,
- Pasif içicilikten korunmak,
- Pozitif düşünmek ve stresten uzak durmak,
- Radyasyondan kaçınmak,
- Katran, benzin, boyalar, asbest gibi zararlı maddeleri solumamaya dikkat etmek,
- Hava kirliliğinden korunmak,
- Sağlıklı beslenme alışkanlıkları edinmek.
Tanı Yöntemleri
Akciğer kanseri genellikle yakındaki lenf düğümlerine veya diğer organlara yayılmadan önce belirti vermediğinden, hastaların yalnızca %15’i erken dönemde teşhis edilebilmektedir.
Bugün akciğer kanseri teşhisinde kullanılan yöntemler şunlardır:
- Akciğer röntgeni, Bilgisayarlı Tomografi (BT), Manyetik Rezonans Görüntüleme (MR), PET/BT gibi radyolojik incelemeler,
- Balgam örneği incelemesi,
- Bronkoskopi (Bronşların endoskopik değerlendirilmesi),
- Bronkoskopik veya göğüs duvarı biyopsisi,
- Mediastinoskopi ve video destekli torakoskopik cerrahi ile lenf düğümlerinin değerlendirilmesi.
Tedavi Yöntemleri
Akciğer kanseri tedavisinde en önemli faktörler kanserin türü ve evresidir.
- Uygun hastalarda, cerrahi yöntemlerle kanserin bulunduğu akciğer veya akciğerin bir bölümü çıkarılabilir.
- Cerrahiye uygun olmayan hastalarda ise kemoterapi uygulanabilir.
- Hedefe yönelik tedaviler (akıllı ilaçlar) ve immünoterapi, belirli genetik özelliklere sahip hastalarda uygulanabilecek yeni tedavi yöntemlerindendir.
Göz Kapağı Düşmesi
Yüzün bir tarafında terleme kaybı, göz kapağında düşüklük ve göz bebeğinde küçülme gibi belirtiler, Horner sendromu olarak bilinen ve akciğer kanseriyle ilişkili olabilen bir durumu işaret edebilir.
Eğer bu belirtilerden bir veya birkaçı sizde mevcutsa, vakit kaybetmeden bir göğüs hastalıkları uzmanına başvurmalısınız. Bu belirtiler her zaman akciğer kanseri anlamına gelmese de, altta yatan neden mutlaka araştırılmalı ve gerekli tedavi uygulanmalıdır.
Sıkça Sorulan Sorular
Akciğer kanseri, akciğer dokusundaki hücrelerin kontrolsüz bir şekilde büyüyerek tümör oluşturmasıdır. Genellikle bronşektazi hücrelerinden kaynaklanır ve iki ana tipi vardır: küçük hücreli ve küçük hücre dışı akciğer kanseri.
Sigara içenler, pasif içicilik maruziyeti olanlar, radon gazına maruz kalanlar, hava kirliliği etkisindeki bireyler ve belirli mesleki kimyasal maruziyeti olan kişiler (asbest gibi) yüksek risk altındadır.
Belirtiler öksürük (uzun süredir devam eden), balgamda kan, nefes darlığı, göğüs ağrısı, kilo kaybı, tekrarlayan akciğer enfeksiyonları ve ses kısıklığı gibi şikâyetleri içerir.
Tanı için röntgen, BT taraması, PET-CT, bronkoskopi ve biyopsi gibi yöntemler kullanılabilir. Bu testler tümörün yerini, boyutunu ve yayılımını değerlendirmeye yardımcı olur.
Tedavi planı kanser tipine ve evresine göre değişir. Cerrahi, kemoterapi, radyoterapi, hedefe yönelik tedavi ve immünoterapi gibi yöntemlerden biri ya da birkaçı kullanılabilir.
Sigarayı bırakmak en önemli adımdır. Ayrıca radon testi yaptırmak, hava kalitesine dikkat etmek ve sağlıklı bir yaşam tarzı sürdürmek korunma açısından fayda sağlar.
Erken evrede teşhis edilen akciğer kanserinin tedavi başarısı daha yüksektir. Geç teşhis edilen vakalarda yayılım riski artar ve tedavi daha karmaşık hale gelir.
ODAKLANDIĞIMIZ Diğer HİZMETLERİMİZ
Farklı kanser türleri ve tedavilerine buradan ulaşabilirsiniz.
İmmünoterapi
Kanser, bir doku veya organdaki hücrelerin anormal şekilde çoğalması ve kontrolsüz büyümesi ile karakterize edilen bir hastalıktır. Eğer kanser, başlangıç noktasından uzak organlara yayılırsa bu duruma metastaz denir.
Ürogenital Sistem Kanserleri
Ürogenital sistem, idrar yolları ve üreme organlarını içeren bir sistemdir. Bu sistemin içindeki böbrek, mesane, prostat ve testis gibi organlarda oluşan kanserler ürogenital sistem kanserleri olarak adlandırılır.
Kolon Kanseri
Kolon ve rektum kanserleri çoğunlukla bu bölgelerde oluşan poliplerden kaynaklanmaktadır. Her yıl dünya genelinde yaklaşık bir milyon kişiye kolon ve rektum kanseri teşhisi konulmaktadır. Bu hastalık, en fazla ölümle sonuçlanan kanser türlerinden biri olması nedeniyle büyük önem taşımaktadır.
Meme Kanseri
Meme kanseri, meme dokusunu oluşturan hücre gruplarından birinin değişime uğrayarak kontrolsüz şekilde çoğalması sonucu oluşan bir tümör nedeniyle ortaya çıkan bir hastalıktır. Kanserli doku önce yakın çevresine, ardından memeye yakın lenf düğümlerine yayılır.